Artykuły

Wycieczka do Soblówki – 04.09.2021

czwartek, 30.09.2021
         W piękną sobotę dnia 4 września 2021 r. wybraliśmy się do Soblówki pospacerować po górkach. Dzień zapowiadał się imponująco. Naszym przewodnikiem bo terenie była P. Joanna Pietraszko, która poprowadziła nas w świat głuszy leśnej. Pokazała mam życie lasu – opowieść o żuczku gnojarzu, który uratował Australię….to prawda – zapytajcie tych co byli. Doświadczyliśmy uczucia poruszania się w zupełnej ciemności…o, gdyby nas ktoś nie trzymał za rękę byłoby ciężko i straszno.  Poznaliśmy przepiękną paproć pod ochroną – podrzeń żebrowiec. Opowieści p. Joanny wciągały nas coraz głębiej w tajniki lasu, stawaliśmy się jego częścią. W drodze powrotnej ku naszemu zdumieniu pojawił się kierdel. Na miejscu czekały na nas upieczone na ruszcie smakołyki. Troszkę zmęczeni pobiesiadowaliśmy sobie. Wróciliśmy do domu pełni wrażeń…..i czekamy na następny wypad w góry. 
 
Zdjęcia do obejrzenia w Galerii zdjęć
 
Autor: M.Wojdyło

 

” Cofamy się w przeszłość – spacerkiem po Rudzy” – 24 maj 2021

środa, 26.05.2021
P. Dorota Firlej – dla przypomnienia kustosz Muzeum Miejskiego w Żywcu- zabrała nas w świat starego Żywca na Rudzę.
W sali zamkowej otwarta będzie sala poświęcona Żywczakom, na której znajdują się zdjęcia i obrazy przedstawiające Rudzę i znamienitych Żywczanek i Żywczaków, min.  znalazły się tam portrety rodziny Molińskich. Tak się złożyło, że p. Tadeusz z małżonką byli tam z nami, wspominali i opowiadali o rodzinie i …lalce Stasi ( ciekawych zapraszamy do Muzeum). P. Dorota podziękowała kolejny raz p. Tadeuszowi za przekazane przez jego rodzinę dla Muzeum dary: skrzynię cechową i pasyjkę. Przepiękne eksponaty cieszą oko zwiedzających pokazując z bliska fragment ” życia cechowego”. Niektórzy z nas z rozrzewnieniem pamiętają czasy jak wyglądała kiedyś Rudza ze studniami drewnianymi na ulicy. Wykład rozbudził naszą ciekawość co do życia w tamtych przedwojennych latach…czekamy z niecierpliwością na drugą część.  
Autor i zdjęcia:M.Wojdyło

Dlaczego warto się zaszczepić przeciwko COVID-19?

czwartek, 25.03.2021
  1. Bo uchronisz siebie przed niebezpieczeństwem

Z bardzo dużym prawdopodobieństwem – sięgającym nawet 95% – szczepienie uchroni Cię przed zakażeniem COVID-19.

  1. Bo uratujesz komuś życie

Szczepiąc się, myślisz również o innych – członkach rodziny, przyjaciołach    i znajomych. Ale także nieznajomych – spotkanych przypadkiem na ulicy, czy w sklepie. Dzięki Tobie zwiększy się również ich bezpieczeństwo. Nawet jeśli czujesz się młody i silny, poprzez zaszczepienie przerwiesz łańcuch zakażeń.

  1. Bo możesz!

Szczepionki na koronawirusa są dobrowolne, bezpłatne i skuteczne.

  1. Bo pomożesz zwalczyć pandemię na świecie

Od wybuchu epidemii na COVID-19 zmarło już ponad 1,5 mln ludzi na całym świecie. Każdy zaszczepiony to potencjalnie od kilku do kilkunastu osób uchronionych przed zarażeniem. Już 50% zaszczepionej populacji istotnie wpłynie na zmniejszenie ryzyka szerzenia się w niej koronawirusa.

  1. Bo zyskasz spokój

Szczepiąc się, zyskasz wewnętrzny spokój, wynikający z bezpieczeństwa własnego  i najbliższych.

  1. Bo szczepionki są bezpieczne

Szczepionki są badane przez polskie i unijne instytucje. Ich dopuszczenie do użytku jest zależne od decyzji Europejskiej Agencji Lekowej.

  1. Bo zostaniesz zbadany

Przed szczepieniem zostaniesz przebadany przez lekarza. Dzięki temu sprawdzisz swój aktualny stan zdrowia.

  1. Bo dzięki Tobie szybciej wrócimy do normalności!

Szczepiąc się, przyczyniasz się do szybszego znoszenia ograniczeń i powrotu nas wszystkich do normalnego życia.

  1. Powrót do normalności oznacza:
  • odejście od maseczek,
  • swobodne spotkania z rodziną i przyjaciółmi,
  • powrót dzieci do szkół i rozwój ich kompetencji społecznych,
  • dalszy rozwój gospodarki,
  • ochronę miejsc pracy oraz szansę na nowe zatrudnienia,
  • swobodny dostęp do basenów, siłowni, kin i teatrów,
  • wakacje bez ograniczeń,
  • poprawę jakości życia nas wszystkich.
  1. Szczepionki są najbardziej skuteczną metodą chroniącą przed zarażeniem różnymi chorobami. Ludzkość z powodzeniem korzysta z tej zdobyczy cywilizacji od kilkuset lat.

 Źródło: https://www.gov.pl/web/szczepimysie

Wsparcie w samodzielnej rehabilitacji po COVID-19

poniedziałek, 15.03.2021

W załączeniu ulotka w której przedstawiono ćwiczenia i porady dla osób dorosłych, które doświadczyły poważnego pogorszenia stanu zdrowia i zostały przyjęte do szpitala z rozpoznaniem infekcji COVID-19. Zawiera ona informacje dotyczące następujących zagadnień: Postępowanie w przypadku duszności, Ćwiczenia po opuszczeniu szpitala, Postępowanie w przypadku problemów z głosem, Porady dotyczące przyjmowania pokarmów, płynów oraz przełykania, Postępowanie w razie problemów ze skupieniem uwagi, pamięcią oraz logicznym myśleniem, Radzenie sobie z codziennymi aktywnościami, Radzenie sobie ze stresem, niepokojem lub depresją.

informator dla pacjentów „Wsparcie w samodzielnej rehabilitacji po przebyciu choroby związanej z COVID-19”

Dziękujemy za udostępnienie tych materiałów Pani M.Niemiec z Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Żywcu

COVID-19 Informacje dla seniorów

poniedziałek, 15.03.2021

Seniorze, uważaj na siebie! W dużych skupiskach ludzi koronawirus i inne wirusy łatwiej się rozprzestrzeniają. Dlatego też – ogranicz wyjścia z domu i unikaj miejsc publicznych. Poproś bliskich o pomoc w codziennych czynnościach. Skorzystaj z infolinii, dzięki której otrzymasz pomoc w zrobieniu zakupów. Jeśli nie możesz zostać w domu, korzystaj z godzin dla seniorów i idź do sklepu w godzinach 10:00 – 12:00. Przede wszystkim jednak – zasłaniaj nos i usta.

Bądź bezpieczny – zostań w domu

22 505 11 11 –  infolinia Solidarnościowy Korpus Wsparcia Seniorów dla osób powyżej 70. roku życia

Dla własnego bezpieczeństwa ogranicz wychodzenie z domu. Musisz zrobić zakupy, albo wykupić leki w aptece? Skorzystaj ze specjalnej infolinii:

  • Zadzwoń na infolinię.
  • Osoba z infolinii przekaże Twój numer do ośrodka pomocy społecznej w Twojej gminie.
  • Czekaj na telefon pracownika ośrodka, który skontaktuje się z Tobą i ustali wszystkie szczegóły.
  • Wolontariusz dostarczy Ci produkty lub leki, o które poprosiłeś.
  • Przekaż pieniądze za zakupy wolontariuszowi.

Skorzystaj z teleporady medycznej

Dbanie o własne zdrowie, profilaktyka i leczenie schorzeń jest niezwykle ważne, nie zapominaj o tym. Skorzystaj z teleporady i uzyskaj niezbędną pomoc, dzięki temu nie będziesz musiał wychodzić z domu. Zadzwoń do swojej przychodni i umów się na rozmowę telefoniczną z lekarzem. Podczas rozmowy lekarz poinformuje Cię, na jakich zasadach odbywa się teleporada. Podejmie też decyzję, czy teleporada jest wystarczającą formą kontaktu. Podczas rozmowy lekarz może wydać receptę, skierowanie na dodatkowe badania, może także poprosić o wizytę w przychodni lub zaleci wizytę domową.

Jeżeli zauważysz u siebie podwyższoną temperaturę, katar, kaszel, bóle mięśni, duszności – koniecznie zadzwoń do przychodni i umów się na teleporadę z lekarzem rodzinnym. Te objawy mogą świadczyć o zakażeniu koronawirusem. W przypadku zagrożenia życia, dzwoń na pogotowie pod numer 999 lub 112 i uprzedź, że możesz mieć koronawirusa.

Musisz wyjść z domu? Przestrzegaj zasad bezpieczeństwa!

Godziny dla seniora

Od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00 – 12:00 w sklepie, drogerii, aptece oraz na poczcie mogą przebywać wyłącznie osoby powyżej 60. roku życia. Jeśli musisz wyjść z domu, skorzystaj z tego czasu, aby bezpiecznie zrobić zakupy oraz zaopatrzyć się w leki.

Pamiętaj o zasłanianiu nosa i ust

Nie możesz zostać w domu? Pamiętaj o obowiązku zasłaniania ust i nosa w przestrzeni publicznej. Możesz to zrobić za pomocą maseczki, ale także chusty, apaszki, szalika lub przyłbicy. To bardzo ważne – dzięki temu chronisz siebie i innych. Osoby, które są zakażone koronawirusem, ale przechodzą chorobę bezobjawowo, nie będą nieświadomie zarażać innych.

Zachowaj bezpieczną odległość od innych osób

Jeśli musisz wyjść z domu, pamiętaj, aby zachować co najmniej 1,5 m odległości od innych osób, które mijasz na ulicy, w sklepie czy w parku. Zrezygnuj też z podawania ręki na powitanie.

Pobierz aplikację STOP COVID – ProteGO Safe

Twój telefon również może być pomocny w walce z koronawirusem. Aplikacja STOP COVID – ProteGO Safe jest w pełni bezpieczna, bezpłatna i dobrowolna. Im więcej osób będzie z niej korzystać, tym szybciej i skuteczniej ograniczymy tempo i zasięg rozprzestrzeniania się koronawirusa.

  • Pobierz aplikację STOP COVID – ProteGO Safe na swój telefon.

Poproś bliskich o pomoc w jej zainstalowaniu.

  • Aplikacja powiadomi Cię o możliwym kontakcie z koronawirusem.

Gdy użytkownik aplikacji, z którym miałeś kontakt, zachoruje, otrzymasz odpowiednie powiadomienie.

  • Regularnie wypełniaj prostą ankietę.

To pozwoli Ci dowiedzieć się, w jakiej grupie ryzyka jesteś. Otrzymasz kilka porad, będziesz wiedział, co zrobić i gdzie szukać pomocy w razie potrzeby.

  • Prowadź swój dziennik zdrowia.

Dzięki aplikacji możesz kontrolować swój stan zdrowia. Zapisuj informację o tym, jak się czujesz, w razie pogorszenia samopoczucia będzie to pomocne narzędzie dla lekarza.

Najważniejsze zasady bezpieczeństwa

Unikaj dotykania oczu, nosa i ust

Dłonie każdego z nas dotykają wielu powierzchni, które mogą być zanieczyszczone wirusem. Dotknięcie oczu, nosa lub ust zanieczyszczonymi rękami, może spowodować przeniesienie się wirusa z powierzchni na siebie.

Często myj ręce

Pamiętaj o częstym myciu rąk wodą z mydłem, a jeśli nie masz takiej możliwości – dezynfekuj je płynami lub żelami na bazie alkoholu (min. 60%). Dotykanie różnego rodzaju przedmiotów i powierzchni to ryzyko przeniesienia wirusa. Częste mycie rąk zmniejszy prawdopodobieństwo zakażenia.

Regularnie myj lub dezynfekuj powierzchnie

Mycie rąk to nie wszystko! Pamiętaj o regularnym przecieraniu powierzchni i przedmiotów, których używasz. Biurka, stoły, klamki, włączniki światła, czy poręcze czyść za pomocą wody z detergentem lub środkiem dezynfekującym.

Regularnie dezynfekuj swój telefon i nie korzystaj z niego podczas jedzenia

Również na powierzchni telefonów komórkowych bardzo łatwo gromadzą się chorobotwórcze drobnoustroje. Dlatego pamiętaj o regularnym dezynfekowaniu swojego telefonu. Jak to zrobić? Na przykład za pomocą wilgotnych chusteczek, które są nasączone środkiem dezynfekującym. Nie kładź telefonu na stole i nie korzystaj z niego podczas jedzenia.

Zakryj usta i nos podczas kichania lub kaszlu

Podczas kaszlu i kichania pamiętaj o zakryciu ust i nosa zgiętym łokciem lub chusteczką. Pamiętaj, aby jak najszybciej wyrzucić chusteczkę do zamkniętego kosza i umyć ręce wodą z mydłem lub zdezynfekować je środkami na bazie alkoholu (min. 60%). Zakrycie ust i nosa podczas kaszlu i kichania zapobiega rozprzestrzenianiu się zarazków, w tym wirusów.

Odżywiaj się zdrowo i pamiętaj o nawodnieniu organizmu

Odpowiednia dieta również zmniejsza ryzyko zachorowania na koronawirusa. Stosuj zrównoważoną dietę. Unikaj wysoko przetworzonej żywności. Pamiętaj o codziennym jedzeniu minimum 5 porcji warzyw i owoców. Odpowiednio nawadniaj organizm. Codziennie pij ok. 2 litry płynów – najlepiej wodę.

Korzystaj ze sprawdzonych źródeł wiedzy o koronawirusie

Niepokój to naturalny odruch w przypadku występowania nowego zagrożenia. Korzystaj ze sprawdzonych źródeł wiedzy opartych na dowodach naukowych, które publikowane są na stronach internetowych GIS (https://www.gov.pl/web/gis) i MZ (https://www.gov.pl/web/zdrowie). Wiedza naukowa to najskuteczniejsze narzędzie w walce z koronawirusem.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródło: https://www.gov.pl

Materiały udostępnione przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Żywcu

 

Metody zmniejszania smogu i niskiej emisji

środa, 18.11.2020

         Obok wielu tematów podejmowanych w rozmowach w ostatnim czasie pojawia się problem smogu i niskiej emisji. Wynika to z faktu, że w rankingu krajów Unii Europejskiej Polska jest krajem o największym zanieczyszczeniu powietrza w całej Wspólnocie. Z tego powodu każdego roku przedwcześnie umiera około 43 tysiące mieszkańców naszego kraju. Oddychanie silnie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko wystąpienia między innymi: nowotworów, astmy, raka płuca, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, częstych infekcji dróg oddechowych, zawału serca, nadciśnienia tętniczego, choroby Alzhaimera, udaru mózgu, bezpłodności, przedwczesnego porodu czy nawet obumarcia płodu.

      Smog to zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczeń powietrza spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (znacznej wilgotności powietrza, mgły i braku wiatru). W klasyfikacjach podaje się występowanie dwóch typów smogu. Jeden z nich to smog siarkowy zwany londyńskim, a drugi to smog Los Angeles czyli smog fotochemiczny. Ze względu na miejsce i warunki powstawania oraz skład chemiczny wyróżniamy dwa rodzaje smogu: Smog londyński- zawierający dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenki węgla, sadzę oraz trudno opadające pyły. Występuje głównie od października do stycznia podczas inwersji temperatury w umiarkowanej strefie klimatycznej. Zaś smog typu Los Angeles to smog fotochemiczny występujący w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. Zawiera tlenki węgla, tlenki azotu i węglowodory. Związki te ulegają później reakcjom fotochemicznym w wyniku, których powstają azotan nadtlenku acetylu, aldehydy oraz ozon.

     Obok wyżej wspomnianej definicji smogu należy pamiętać również o niskiej emisji. Jest to emisja pyłów i szkodliwych gazów pochodząca z pieców grzewczych i lokalnych kotłowni węglowych, w których spalanie odbywa się w sposób nieefektywny. Charakterystyczną cechą niskiej emisji jest to, że powodowana jest przez liczne źródła wprowadzające do powietrza niewielkie ilości zanieczyszczeń. Na obszarach o niskiej emisji, którymi są obszary o zwartej zabudowie mieszkaniowej emitory znajdują się na wysokości nie większej niż 40 metrów i wówczas zanieczyszczenia gromadzą się wokół miejsc powstawania. Do źródeł niskiej emisji można zaliczyć: nieefektywne spalanie paliwa-tzn. gdy w palenisku brakuje odpowiedniej ilości tlenu np. ze względu na niewystarczający ciąg kominowy oraz spalanie paliwa o niskiej jakości jak np. flot, muł, śmieci, niedosuszone drewno. Zaś do przyczyn niskiej emisji można zaliczyć: nieodpowiednią izolację domów i utratę energii w procesie ogrzewania, ogrzewanie domów słabej jakości paliwami, brak norm dotyczących paliw wykorzystanych w gospodarstwie domowym, korzystanie z przestarzałych pieców, ruch samochodowy, a także małą popularność odnawialnych źródeł energii.

     Ze względu na pochodzenie źródła zanieczyszczenia powietrza dzielimy na: naturalne, do których zaliczamy m. in. wybuchy wulkanów, pożary lasów oraz stepów, wyładowania atmosferyczne, bagna wydzielające metan, chemiczne wietrzenie skał czy procesy biologiczne oraz antropogeniczne. Wśród źródeł antropogenicznych czyli spowodowanych działalnością człowieka można wymienić źródła elektryczne- spalanie paliw, źródła przemysłowe- procesy technologiczne (huty, kopalnie, cementownie, zakłady przemysłowe) oraz źródła komunikacyjne- transport samochodowy, wodny i lotniczy.

    Uważa się, że 62% ogółu zanieczyszczeń powietrza stanowi spalanie paliw stałych w piecach, 24% zanieczyszczeń pochodzi z transportu, 12% z  przemysłu oraz zaś pozostałe 2 % stanowią inne zanieczyszczenia.

 

 

 

 

 

 

Zdjęcie pochodzi ze strony chronmyklimat.pl

Do substancji najbardziej i najsilniej zanieczyszczających powietrze zalicza się : dwutlenek siarki, dwutlenek węgla, tlenek węgla, tlenki azotu, pyły zawieszone- PM 2,5 i PM 10.

  • Dwutlenek siarki jest to bezbarwny, silnie toksyczny gaz o duszącym zapachu. Powoduje uszkodzenia dróg oddechowych, astmę, niewydolność płuc. Kumuluje się w tchawicy, oskrzelach, wątrobie i śledzionie. W powietrzu utlenia się do trójtlenku siarki i daje z wodą kwas siarkowy, który stanowi najważniejszą przyczynę występowania kwaśnych deszczy.
  • Dwutlenek węgla w temperaturze pokojowej jest to bezbarwny i niepalny gaz o kwaskowatym smaku, rozpuszczalny w wodzie. Gaz ten zawarty w powietrzu w stężeniu do około 500 ppm nie szkodliwy dla ludzi, w wyższym stężeniu wywołuje duszności, wywołane utrudnionym wydaleniem dwutlenku węgla powstającego w organizmie. Stężenie powyżej 1000 ppm skutkuje znacznym upośledzeniem zdolności intelektualnych, z kolei stężenie 2500 ppm niemal całkowicie pozbawia człowieka wyższych zdolności umysłowych. Dwutlenek węgla  w stężeniu przekraczającym 30% działa szybko, prowadząc do utraty przytomności w ciągu kilku sekund.
  • Tlenek węgla określany często mianem „cichego zabójcy” to bezbarwny, bezzapachowy, bezsmakowy gaz. Emitowany jest w wyniku spalania surowców kopalnych oraz spalania paliw w silnikach samochodowych. Naturalne źródło emisji to wybuch wulkanów czy pożary. Objawami zatrucia tlenkiem węgla są niedotlenienie organizmu, zaś zaczadzenie może powodować śmierć.
  • Tlenki azotu stanowią najgroźniejsze zanieczyszczenia atmosfery. Do głównych źródeł emisji tych tlenków można zaliczyć: emisję w wyniku naturalnych procesów oraz emisję związaną z działalnością człowieka. Tlenki azotu są bardzo toksyczne. Działają drażniąco w kontakcie ze skórą, oczami. W 60% wchłaniają się w górnych drogach oddechowych, zaś pozostała część dociera do pęcherzyków płucnych. Oprócz tego związki te w atmosferze ulegają redukcji z wodą tworząc tzw. Kwaśne deszcze.
  • Pyły zawieszone- PM 2,5 i PM 10

PM 10 jest to pył składający się z mieszaniny cząstek stałych, ciekłych lub obu naraz, zawieszonych w powietrzu i będących mieszaniną substancji organicznych i nieorganicznych.

Pył PM10 może zawierać substancje toksyczne jak WWA – benzo(a)piren, metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Pyły PM10 to pyły o średnicy aerodynamicznej <niż 10 µm, które docierają do układu oddechowego i płuc. Zaś PM 2,5 stanowią cząstki pyłu o średnicy aerodynamicznej < niż 2,5 µm, które docierają do układów oddechowych oraz krążenia. Istotnym jest, że nawet krótkotrwała ekspozycja na ten pył jest niebezpieczna.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) powietrze zanieczyszczone to takie, którego skład chemiczny może wpłynąć zdrowie człowieka, roślin i zwierząt oraz na inne elementy środowiska np. glebę.

Zgodnie z wytycznymi WHO w sprawie jakości powietrza uznaje się następujące stężenia pyłów zawieszonych:

Średnie stężenie roczne dla pyłu PM 2,5 stanowi  10µg/m3 oraz 25 µg/m3 – średnie stężenie 24-godzinne. Dla pyłu PM 10  średnie stężenie roczne wynosi 20 µg/m3, zaś średnie stężenie 24-godzinne 50 µg/m3.

Natomiast do sposobów na walkę ze smogiem wymienia się :

– monitorowanie stanu powietrza „wiem, czym oddycham”. Ważne jest, abyśmy byli świadomi zagrożenia. Fundacja Aviva prowadzi akcję edukacyjną Polaków (instalowanie czujników smogu w wybranych miejscach),

– sprawdzanie stanu powietrza – możemy wykorzystywać do tego celu różnego rodzaju aplikacje lub istnieje możliwość korzystania m.in. z następujących stron internetowych: Powietrze.gios.gov.pl- Ocena jakości powietrza, gdzie znajdują się bieżące dane pomiarowe Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Mapa smogu zamieszczana na stronie https://tvnmeteo.tvn24.pl/smog.

– wskazówkę, aby nie wychodzić z domu jeśli nie jest to konieczne w warunkach dużego zanieczyszczenia powietrza,

– używanie maseczek antysmogowych lub stosowanie się do zasady, aby zawsze oddychać przez nos,

– warto zakupić filtr powietrza do mieszkania bądź też hodować rośliny antysmogowe (skrzydłokwiat, sanseweria, dracena, areka, bluszcz pospolity),

– starajmy się zadbać o jakość ogrzewania naszych domów.

Starajmy się wdrażać w życie wyżej wymienione sposoby na walkę ze smogiem oraz bądźmy świadomi niebezpieczeństwa wynikającego z możliwości wystąpienia wielu chorób u podstawy, których znajduje się problem zanieczyszczenia powietrza.

Materiały wykorzystane do przygotowania artykułu:

-Materiały szkoleniowe z webinarium pt: „Efektywne metody zmniejszania smogu i niskiej emisji na obszarach wiejskich”

-Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska- materiały ze strony www.

-materiał wikipedia.pl

– zdjęcie ze strony chronmyklimat.pl

Artykuł opracowała: Agnieszka Kurcius ( Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie, Oddział w Bielsku- Białej)

COVID-19 – podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny

wtorek, 29.09.2020

Poniżej zamieszczamy nowe informacje dotyczące podstawowych środków bezpieczeństwa i higieny w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa.

Materiały udostępnione przez Powiatową Stację Sanitarno-epidemiologiczną w Żywcu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Koronawirus – profilaktyka

poniedziałek, 2.03.2020

Poniżej informacje dotyczace podstawowych środków ochrony przeciwko nowemu wirusowi wywołującemu chorobę COVID-19 oraz sposoby ograniczenia ryzyka zakażenia koronawirusem. Wierzymy, że nasze wspólne działania zmniejszą ryzyko wystąpienia koronawirusa na naszym terenie.

 Materiały zostały udostępnione przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Żywcu.

 

 

Rodzaje ziół i ich zastosowanie z uwzględnieniem metod produkcji tych roślin

piątek, 10.01.2020

(ekologiczna produkcja ziół- uprawa polowa oraz uprawa ziół w doniczkach w warunkach domowych)

Zioła od zawsze były jedną z najciekawszych grup roślinnych, nie tylko ze względu na ich lecznicze właściwości, ale też ich dużą różnorodność. Są to rośliny zawierające substancje wpływające na metabolizm człowieka, jak również dostarczają surowca zielarskiego. Wśród ziół możemy wyodrębnić gatunki lecznicze oraz przyprawowe, które są powszechnie wykorzystywane w ziołolecznictwie, aromaterapii czy w kuchni. Do najbardziej znanych gatunków roślin leczniczych zaliczyć możemy szałwię lekarską, miętę pieprzową, tymianek pospolity czy kozłek lekarski. Zaś do popularnych roślin przyprawowych należą cząber ogrodowy, kminek zwyczajny, lubczyk czy majeranek ogrodowy. Wśród ziół znajdują się także gatunki miododajne m.in. hyzop, melisa, szałwia czy tymianek.

 

Zdjęcie pochodzi ze strony: ogrodemnaty.pl

Surowiec zielarski jest wykorzystywany do produkcji ziołowych medykamentów na różne dolegliwości. I tak cząber ogrodowy będąc zarówno rośliną przyprawową wykazuje też działanie przeciwbólowe, przeciwbiegunkowe oraz przeciwzapalne. Wyciągi z cząbru mają właściwości przeciwutleniające, ułatwiające przyswajanie pokarmów, znoszą nadmierną fermentację i wzdęcia. Podobne właściwości ma kminek zwyczajny. Posiada właściwości przeciwskurczowe oraz jest znany jako środek wiatropędny. Nasiona kminku działają też na układ trawienny oraz na kolki i skurcze żołądkowe, a także łagodzą wzdęcia oraz odświeżają oddech i wpływają na apetyt. Zaś właściwości ściągające znalazły zastosowanie w leczeniu biegunki. Pomocny w leczeniu kolek i niestrawności zwłaszcza u niemowląt i młodszych dzieci jest również koper włoski, który podobnie jak cząber czy kminek jest też rośliną przyprawową. Oprócz tego posiada działanie przeciwgorączkowe i napotne, w związku z tym jest polecany przy przeziębieniu. Rośliną o charakterystycznym, ale niemiłym zapachu jest kozłek lekarski. Roślina ta jest składnikiem wielu mieszanek i preparatów płynnych o działaniu uspokajającym czy pomagającym w leczeniu bezsenności. Duże znaczenie jako roślina przyprawowa ma także lubczyk ogrodowy należący do rodziny selerowatych. Substancje zawarte w korzeniu rośliny mają najsilniejsze działanie lecznicze, mimo to pozostałe części lubczyku również pozytywnie wpływają na nasze zdrowie. Odwar z korzenia lubczyku dzięki właściwościom moczopędnym rośliny odtruwa organizm z toksyn. Lubczyk ma też zastosowanie w leczeniu kamicy nerkowej, dny moczanowej, reumatyzmu, obrzęków oraz nieżytów układu pokarmowego i oddechowego. Innymi równie cennymi roślinami leczniczymi są szałwia lekarska czy mięta pieprzowa. Są stosowane przeciwzapalne. Napar z mięty działa przeciwfermentacyjnie i wiatropędnie oraz przyspiesza wydzielanie soków trawiennych. Ma też działanie przeciwskurczowe, uspokajające, przeciwwymiotne, dezynfekcyjne i przeciwbólowe. Natomiast liście szałwii działają przeciwpotnie, przeciwzapalnie, dezynfekująco oraz przeciwcukrzycowo. Szałwia może też być stosowana zewnętrznie w leczeniu grzybic. Tymianek i majeranek są używane nie tylko jako rośliny przyprawowe, ale również majeranek znalazł zastosowanie w aromaterapii. Natomiast preparaty z tymianku są zalecane w czasie przeziębień, kaszlu, w stanach zapalnych układu oddechowego. Są też doskonałym środkiem na niestrawność, biegunki, skurcze jelit i żołądka.

Biorąc pod uwagę lecznicze właściwości ziół nie bez powodu wartość polskiej branży uprawy ziół w 2018 roku wyniosła około 200 mln zł, zaś uprawa tych roślin zaliczana była do jednej z najbardziej opłacalnych w 2019r. Obecnie jesteśmy na trzecim miejscu w rankingu producentów ziół w Unii Europejskiej przyczyniając się do wytworzenia ok 16-20% światowej produkcji.

W Polsce coraz częściej próbuje się uprawiać zioła pochodzące z różnych stref klimatycznych. Mimo to nadal do najczęściej uprawianych należą cząber ogrodowy, kminek zwyczajny, koper włoski, kozłek lekarski, lubczyk czy majeranek ogrodowy. Ważne miejsce w rankingu popularności zajmują też szałwia, melisa czy mięta pieprzowa wraz z tymiankiem pospolitym.

Metody uprawy ziół

Z uwagi na ograniczoną liczbę dostępnych i dopuszczalnych do stosowania środków ochrony roślin w uprawach ziół warto zastanowić się nad wyborem ekologicznej metody uprawy tych roślin. Zachętą do podjęcia takiej decyzji jest również świadomość, że punkty skupu surowca zielarskiego zainteresowane są jedynie materiałem z terenów czystych ekologiczne. Natomiast dostawcy takiego surowca muszą spełniać wymagania Dobrej Praktyki Upraw i Zbioru (GACP).

Biorąc pod uwagę największy problem jakim w uprawach ekologicznych jest zachwaszczenie, należy starannie zaplanować czynności związane z przygotowaniem pola i późniejszą uprawą roślin zielarskich. Zioła mają zróżnicowane wymagania glebowe i klimatyczne. Jednak większość z wcześniej wymienianych gatunków wymaga stanowisk nasłonecznionych, ale niekiedy dodatkowo osłoniętych od wiatru. Znaczna część roślin zielarskich do prawidłowego wzrostu wymaga gleb o obojętnym, a czasami nawet zasadowym. Większość ziół wymaga gleb przepuszczalnych, bogatych głównie w wapń o dobrej kulturze oraz gleb wolnych od chwastów. Dla mięty pieprzowej i szałwii lekarskiej gleby muszą być żyzne i wilgotne. Gleby lekkie i suche nie nadają się do uprawy. Na uprawę tymianku nadają się gleby przeciętne, mogą być piaszczysto-gliniaste czy gleby o lżejszej strukturze. Tymianek mając małe wymagania wodne dobrze znosi krótkotrwałe susze, jednak wraz z szałwią z racji pochodzenia może przemarzać w czasie bezśnieżnych, mroźnych zim. W związku z tym plantacje tych roślin będą wymagały przykrycia przed nadejściem sezonu zimowego.

W gospodarstwie ekologicznym duże znaczenie ma właściwy płodozmian. Przedplonem dla roślin zielarskich mogą być zboża, rzepak, rośliny warzywne czy inne rośliny zielne. Po roślinach późno schodzących z pola warto wysiać międzyplony do przyorania, aby wzbogacić glebę w składniki pokarmowe. Międzyplony mają również wpływ na ograniczenie zachwaszczenia, gdyż stanowią konkurencję dla chwastów.

Jesienna uprawa gleby w przypadku roślin wcześnie schodzących z pola polega na wykonaniu podorywki celem rozdrobnienia i wymieszania z glebą resztek pożniwnych, a następnie niszczeniu chwastów z użyciem brony. Gdy stosowane były międzyplony należy wymieszać międzyplon z glebą, a później wykonać orkę zimową. Natomiast celem wiosennej uprawy jest przygotowanie gleby do siewu oraz ograniczenie strat wody, dlatego też wiosenną uprawę powinniśmy rozpocząć jak najwcześniej. Zaś dobór narzędzi uprawowych zależy od stanu pola.

Zioła są roślinami bardzo zróżnicowanymi pod względem wielkości produkowanych nasion, stąd też ilość wysiewanych nasion roślin zielarskich jest różna. Od wielkości nasion zależy również głębokość siewu. Bardzo płytko wysiewamy nasiona cząbru, majeranku, melisy, tymianku, bo tylko na głębokość około 0,5 cm. Zaś ilość wysiewanych nasion może się wahać od 2- 2,5 kg/ha w przypadku melisy do 7-8kg/ha nasion dla cząbru czy majeranku. Dla większości ziół termin siewu przypada między końcem marca a przełomem kwietnia. Natomiast wschody z reguły można zaobserwować już po dwóch tygodniach. W przypadku mięty plantacje zakłada się z sadzonek uzyskiwanych z rozłogów podziemnych. Zaś najodpowiedniejszy termin założenia plantacji uznaje się termin wiosenny lub jesienny przy uwzględnieniu dobrej wilgotności gleby. Warunkiem założenia plantacji mięty jest odczyn gleby zbliżony do obojętnego.

Podobnie jak w przypadku innych upraw należy i tutaj zaplanować odpowiednie nawożenie, które uzależnione jest od zasobności gleby i przedplonu. W uprawach ekologicznych istnieje możliwość stosowania nawozów naturalnych, jak również specjalnych nawozów przeznaczonych do użycia tylko w rolnictwie ekologicznym. Listę dozwolonych do stosowania środków publikuje Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach.

Po starannie przeprowadzonej uprawie ziół nadchodzi czas na zbiór, którego termin i sposób zależy od rodzaju pozyskiwanego surowca. Zazwyczaj zbiór ziela czy liści przeprowadza się na przełomie V/VI, w czerwcu przed kwitnieniem ziół, natomiast zbiór kwiatów i owoców nieco później. Wysokość uzyskanego plonu w postaci surowca zielarskiego jest zróżnicowana. Uprawiając cząber można uzyskać 4-5 t /ha ziela, zaś plon ziela otartego jest o połowę mniejszy. W przypadku upraw kminku uzyskujemy 1,5-2,5 t/ha nasion. Zbiór następuje z użyciem maszyn tnących. W przypadku mniejszych powierzchni można dokonać ręcznego zbioru z użyciem nożyc czy sekatora. Należy pamiętać , że po zbiorze należy wysuszyć materiał zielarski w warunkach naturalnych lub z wykorzystaniem suszarni termicznych. W suszarniach temperatura suszenia nie powinna być większa niż 30-35C, zaś okres suszenia zależy od warunków oraz rodzaju surowca i trwa około 2-3 tygodni.

Alternatywą polowej uprawy ziół może być uprawa w pojemnikach czy doniczkach. Zioła możemy uprawiać nie tylko na słonecznym parapecie kuchennym. Możemy wykorzystać też taras czy balkon i wówczas istnieje możliwość uprawy również delikatnych, wrażliwych na zróżnicowane warunki klimatyczne ziół. Wraz z nadejściem niekorzystnych warunków pogodowych wystarczy tylko wnieść pojemniki czy doniczki z roślinami do domu i tam kontynuować dalszą uprawę. Do najchętniej uprawianych w mieszkaniach ziół należą: bazylia, cząber, pietruszka z przeznaczaniem na zieloną nać, melisa oraz mięta. Do uprawy ziół w warunkach domowych możemy wykorzystać dostępne na rynku podłoża dla roślin doniczkowych. Podobnie jak w przypadku uprawy polowej głębokość wysiewu nasion zależy od ich wielkości. Im mniejsze nasiona tym mniejsza głębokość siewu. Po siewie nasion należy podlać zawartość doniczek, a następnie delikatnie zraszać podłoże. Po wykiełkowaniu nasion i pojawieniu się młodych roślin musimy pamiętamy o regularnym podlewaniu.

Biorąc pod uwagę możliwość zróżnicowanego wykorzystania ziół warto rozpocząć uprawę tych roślin w warunkach domowych czy też w przydomowych ogródkach.

Autor: Agnieszka Kurcius

Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Bielsku- Białej

Źródło:

Do przygotowania artykułu zostały również poniższe materiały:

Uprawa ziół dobry sposób na biznes- money.pl

Danuta Nowak – Uprawiamy rośliny zielarskie- Poznań 2016

STOP GRYPIE

czwartek, 12.12.2019

CZYM JEST GRYPA?

Grypa jest ostrą chorobą wirusową, wywoływaną najczęściej przez wirusy grypy A i B, rzadziej C. Namnażają się one w komórkach nabłonkowych górnego i dolnego odcinka dróg oddechowych. Okres wylęgania grypy wynosi średnio 2 dni, natomiast największa zakaźność występuje 1 dzień przed i 3 do 5 dni po ustąpieniu objawów. Choroba przenosi się drogą kropelkową, przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą lub przez kontakt ze skażonymi powierzchniami i przedmiotami. Charakterystycznymi objawami klinicznymi są wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe, ból gardła, ból głowy, kaszel, katar oraz ogólne osłabienie. Najczęściej zachorowania mają przebieg lekki lub umiarkowany, jednak w najcięższych przypadkach, zwłaszcza u osób z istniejącymi schorzeniami, choroba może skończyć się ciężkimi powikłaniami lub nawet śmiercią.

JAK SKUTECZNIE UCHRONIĆ SIĘ PRZED CHOROBĄ?

 Aby zwiększyć odporność zadbaj o urozmaiconą dietę bogatą

w składniki odżywcze, witaminy oraz minerały. Zadbaj również

o zdrowy, długi sen, a wolny czas spędzaj aktywnie na świeżym powietrzu. Dopasuj ubiór odpowiednio do temperatury otoczenia – nie przegrzewaj i nie wychładzaj organizmu, a w deszczowy dzień załóż nieprzemakalne obuwie. Zaszczep się przeciwko grypie sezonowej, ale pamiętaj że z uwagi na szybką mutację wirusa, szczepienia ochronne należy powtarzać corocznie.

 

ZADBAJ O HIGIENĘ!

– myj ręce jak najczęściej – po każdej wizycie w toalecie, przed jedzeniem, po kontakcie z żywnością, zwierzętami oraz po kontakcie z chorą osobą. Pamiętaj, że jest to najlepsza metoda na ograniczenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych;
– nie zapominaj o prawidłowej technice mycia rąk – myj je mydłem pod bieżącą, ciepłą wodą przez 20-30 sekund, rozprowadzając dokładnie po wszystkich powierzchniach dłoni i palców;
– w przypadku braku dostępu do bieżącej wody np. w podróży używaj chusteczek nasączonych środkami czystości na bazie alkoholu;
– podczas kichania i kasłania zasłaniaj nos i usta chusteczką higieniczną, a w miarę potrzeby staraj się oczyszczać nos z wydzieliny;
– pamiętaj, aby po zużyciu chusteczki higienicznej wyrzucić ją jak najszybciej do kosza, by nie stanowiła źródła zakażenia;
– unikaj dotykania rękami śluzówek oczu, nosa i ust, ponieważ zwiększasz prawdopodobieństwo przeniesienia zarazków na powierzchnie użytkowe;
– wietrz pomieszczenie w którym przebywasz – nawet 3-4 razy dziennie przez 10 minut;
– jeśli masz objawy grypy (kaszel, ból gardła, ból mięśni, ból głowy, dreszcze, osłabienie, biegunka) najlepiej zostań w domu – unikaj dużych skupisk ludzi, gdyż wirus łatwo przenosi się drogą kropelkową na inne osoby – i jak najszybciej zgłoś się do lekarza.

 

 Autor: M. Niemiec – Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Żywcu

 

 

 

Żywiecki Uniwersytet w lesie

poniedziałek, 17.06.2019

W dniu 25 maja 2019r. ujsolskie lasy gościły niezwykłych Studentów z Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Trzydziestodwuosobowa grupa z Sekcji Przyrodniczo-Ogrodniczej przyjechała do leśnictwa Złatna, aby pod przewodnictwem wspaniałych, młodych leśników odwiedzic 130-letni drzewostan daglezjowy.

Zanim grupa dotarła do Złatnej, nasz przewodnik umożliwił zwiedzanie Sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia KAZIMIERZOWSKIEJ w Rajczy.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cudowna, słoneczna pogoda pozwoliła seniorom bezpiecznie wędrować po lesie. Pani Iwona i Wojtek (leśnicy naładowani energią i ogromną wiedzą) przekazywali informacje o leśnych ekosystemach, o otaczającej przyrodzie, a przede wszystkim skupili się na lesie daglezjowym.

 

 

 

 

 

Po trudach wędrówki leśnej czekała na Studentów miła niespodzianka: ognisko na polu biwakowym Nadleśnictwa – pyszne kiełbaski, chleb i ciasteczka, które upiekła koleżanka Ewa.

 

 

 

 

 

 

Zwiedziliśmy również zabytkową leśniczówkę – jedyny ujsolski obiekt znajdujący się na Szlaku Architektury Drewnianej – przy okazji poznaliśmy ciekawą historię tych terenów.

 

 

 

 

 

Od Nadleśnictwa, każdy uczestnik ŻUTW otrzymał przewodnik edukacyjny ” Zielone ścieżki”. Nie da się zrozumieć lasu ani pracy leśnika  nie wybierając się na wędrówkę po lesie. Las trzeba poczuć we wdychanym powietrzu, pełnym zapachu żywicy (zwłaszcza z drzewa daglezjowego), ziół, kwiatów. Las trzeba „dotknąć” – tuląc sie do sosny, brzozy – posłuchać odgłosów licznych stworzeń leśnych i chronić go. Taką wiedzę otrzymaliśmy od młodych leśników – Iwony Kocoń i Wojciecha Mrowca z Nadleśnictwa Ujsoły. Dziękujemy i zachęcamy do odwiedzenia tych wspaniałych terenów.

Autor: Student z sekcji Przyrodniczo-Ogrodniczej ŻUTW

Zapraszamy do obejrzenia reszty zdjęć z wyjazdu w Galerii

„FAŁATÓWKA” – wycieczka sekcji Historycznej

poniedziałek, 17.06.2019

FAŁATÓWKA”

W dniu 11.05.2019r grupa Studentów ŻUTW – sekcja historyczna pod kierownictwem mgr Doroty Firlej zorganizowała wycieczkę do MUZEUM ARTYSTYCZNO-BIOGRAFICZNEGO w Willi Juliana Fałata w Bystrej.

Julian Fałat (1853-1929) jedenz najwybitniejszych polskich artystów przełomu XIX i XX wieku. Dyrektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Z Bystrą związał się od 1909r. W Willi można zobaczyć dwie wystawy stałe: Julian Fałat – malarz (akwarela) i kolekcjoner oraz Julian Fałat – z paleta przez życie. Na parterze mozna zobaczyc kolekcję zdjęć rodzinnych, dokumentów prywatnych (listy), dyplomy, nagrody, liczne medale. Na piętrze zgromadzono dzieła malarza: pejzaże zimowe, widoki wiejskich kościółków drewnianych i zabytkowej architektury, obrazy o tematyce myśliwskiej, portrety oraz autentyczne meble, grafiki, rzeźby.

Wyjaz był naprawdę udany – zachęcamy do odwiedzenia „FAŁATÓWKI”

Zdjęcia z wyjazdu dostępne w Galerii

Autor: Członek ZUTW

„WITAMINY – WIEM, CO JEM!”

poniedziałek, 3.06.2019

„Witaminy – wiem, co jem!”

 Racjonalne odżywianie polega na regularnym dostarczaniu odpowiednich do wieku, płci, stanu fizjologicznego i aktywności fizycznej ilości energii oraz poszczególnych składników odżywczych w postaci prawidłowo przygotowanych i zestawionych dań  i posiłków, złożonych z różnorodnych produktów (wszystkiego po trochę) i w ilościach wynikających z zapotrzebowania organizmu do jego prawidłowego funkcjonowania.

Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej wraz z 10 zasadami i opisem jest najprostszym, krótkim i zwięzłym sposobem wyrażenia zasad prawidłowego żywienia. Podstawę piramidy zdrowego żywienia stanowi aktywność fizyczna. Zalecana dzienna dawka ruchu to 60 minut dziennie. Warzywa i owoce powinny być ważnym składnikiem codziennej diety. Produkty te stanowią główne źródło witamin (przede wszystkim witaminy C, β-karotenu, folianów),  składników mineralnych, błonnika.

Kolejny istotny składnik naszej diety to produkty zbożowe. Spośród  produktów zbożowych należy jak najczęściej wybierać te pełnoziarniste. Produkty mleczne z kolei są najlepszym źródłem dobrze przyswajalnego wapnia – składnika  niezbędnego do budowy zdrowych kości i zębów. Zalecana do spożycia ilość produktów mlecznych to przynajmniej 3–4 szklanki mleka, które można częściowo zastąpić innymi wartościowymi produktami, takimi jak: jogurt naturalny, kefir, maślanka, ser. W okresie wzrostu i rozwoju młodego organizmu szczególnie ważne jest spożywanie pełnowartościowego białka, którego cennym źródłem są takie produkty białkowe jak: mięso, ryby i jaja. Należy wybierać chude mięso, natomiast ograniczać produkty mięsne przetworzone, których nadmierne spożycie jest niekorzystne dla zdrowia. Nadmierne spożycie tłuszczów zwierzęcych, które zawierają nasycone kwasy tłuszczowe, jest przyczyną wielu chorób, przede wszystkim chorób układu sercowo-naczyniowego i niektórych nowotworów.

Tłuszcze roślinne są z kolei najbogatszym źródłem jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które chronią przed tymi chorobami. Cukier i słodycze oraz słodkie napoje nie dostarczają niezbędnych składników odżywczych, a ich spożywanie sprzyja powstawaniu nadmiernej masy ciała, ponadto przyczyniają się do rozwoju próchnicy. Nadmierne spożycie soli (NaCl) – z uwagi na zawartość sodu – powoduje niekorzystne skutki dla zdrowia (nadciśnienie, udary, nowotwory) oraz sprzyja rozwojowi otyłości.

Witaminy jako składniki pokarmu są niezbędne do wzrostu i zachowania przy życiu organizmów.

Witamina A jest nam bezwzględnie potrzebna do prawidłowego widzenia. Poza tym, odpowiada za odpowiedni stan kości i skóry, ma również właściwości antynowotworowe. Dobrymi źródłami witaminy A są: pomarańczowe, żółte i czerwone warzywa i owoce, a także masło i jaja.

Witaminy z grupy B odpowiadają za prawidłową prace układu nerwowego, wzrost dzieci, poprawiają przemianę materii i pozytywnie wpływają na koncentrację. Zazwyczaj występują w tych samych grupach produktów spożywczych, takich jak:  kasza jęczmienna i gryczana, mięso, ciemny chleb, migdały, orzechy,  kalafior,  brukselka, brokuły, szpinak, fasola, groch.

Witamina C wzmacnia naszą odporność. Ma ona też korzystny wpływ na układ krwionośny. Duże ilości witaminy C występują w owocach: cytrusach, czarnych porzeczkach i truskawkach. Wśród warzyw, do bogatych źródeł tego składnika należą: kapusta, czerwona papryka i natka pietruszki.

 Większość witaminy D jest wytwarzana w naszej skórze pod wpływem promieni słonecznych. Dobrym jej źródłem jest tran, a także tłuste ryby, jaja i grzyby. Niewielkie jej ilości występują w mleku i serze żółtym. Podstawową funkcją witaminy D w organizmie jest wpływ na prawidłowy rozwój i wytrzymałość kości i zębów.

Witamina E jest zwana witaminą młodości, ponieważ opóźnia procesy starzenia się i wpływa korzystnie na wygląd skóry. Bardzo dobrym jej źródłem jest olej słonecznikowy, otręby, płatki owsiane a z warzyw szpinak.

Witamina K jest niezbędna dla właściwej krzepliwości krwi. Innym korzystnym działaniem tej witaminy w naszym organizmie jest zwalczanie groźnych dla zdrowia bakterii i grzybów. Najlepszymi źródłami witaminy K są: zielone części warzyw: kapusty, sałaty, brukselki i brokułów. Innym dobrym „zielonym” źródłem tego składnika jest zielona herbata.

Opracowanie:

Aleksandra Motz-Jaksoń

Magdalena Niemiec

Sekcja Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Żywcu 

 

Echa obchodów Jubileuszu 10-lecia ŻUTW _10.12.2018

środa, 12.12.2018

Jubileusz 10-lecia Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku

„Żywiecki Uniwersytet Trzeciego Wieku świętuje w tym roku 10-lecie. W klubie „Śrubka” odbyła się uroczysta gala, podczas której było mnóstwo różnego rodzaju wspomnień, z wykładów, ze wspólnych wyjazdów, a także z codziennego życia członków Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. To wspaniała działalność ludzi, którzy pomimo metryki, w swoim sercu cały czas są bardzo młodzi. W trakcie uroczystości osobom, które w ŻUTW są od początku wręczono honorowe indeksy, które służyć będą im w kolejnych latach działalności tej niezwykle potrzebnej, a już zasłużonej dla naszego miasta instytucji. Bardzo dziękuję za pasowanie mnie na Waszego studenta. Od początku, czyli od czasu, kiedy ŻUTW zakładał ks. Kazimierz Rybak, aż po dzień dzisiejszy jestem z Wami, doceniam Waszą pracę i starania, a Wy zawsze mogliście i możecie liczyć na moją pomoc i wsparcie. Życzę kolejnych pięknych jubileuszów – mówi burmistrz Antoni Szlagor”

Źródło: http://www.zywiec.pl/

Echa obchodów Jubileuszu 10-lecia ŻUTW_09.12.2018

środa, 12.12.2018

10-lecie Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku

„W Żywcu swoje dziesięciolecie istnienia obchodził Żywiecki Uniwersytet Trzeciego Wieku. Uroczystości z tej okazji odbyły się w klubie Śrubka. Podczas spotkania był czas na wspomnienia, podsumowanie dotychczasowej działalności i podziękowania dla osób, które wspomagają działanie Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku liczącego obecnie 142 słuchaczy, w tym 112 kobiet. Uczczono również pamięć tych osób, które uczestniczyły w zajęciach Uniwersytetu Trzeciego Wieku, ale niestety już zmarły. Byli to: Stanisława Niska, Wiesława Hudomel, Stanisława Miodońska, Władysław Gąsiorek, Jerzy Pawluszkiewicz, Adam Kos, Stanisława Marszałek i Władysław Helbin. Na zakończenie wykład „Humor i śmiech w życiu seniora” wygłosiła Henryka Radziejowska.

Żywiecki Uniwersytet Trzeciego Wieku powstał z inicjatywy kilku osób, które chciały wypełnić nadmiar wolnego czasu dla seniorów. Pierwsze spotkanie organizacyjne dla 15 osób odbyło się 28 kwietnia 2008 roku na zaproszenie ówczesnego proboszcza parafii w Żywcu Sporyszu księdza Kazimierza Rybaka w domu parafialnym.

Po przygotowaniach 8 grudnia 2008 roku zainaugurowano pierwszy rok akademicki Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, a wzięło w nim udział około 70 osób. Zajęcia odbywały się wtedy w lokalu przy parafii w Żywcu Sporyszu. W drugiej połowie stycznia 2011 roku Uniwersytet przeniósł się do pomieszczeń pobliskiego klubu Śrubka. W Żywieckim Uniwersytecie Trzeciego Wieku odbywają się wykłady między innymi z informatyki, stylu życia, ekologii, świata i podróży, astronomii, zdrowia, religioznawstwa, historii czy przyrody. Nie brak również wykładów warsztatowych z dziedzin historycznej, przyrodniczo-ogrodniczej, artystycznej, medycznej, turystycznej czy kultury. Prowadzone są zajęcia ruchowe z gimnastyki, gimnastyki relaksacyjno-zdrowotnej. Jest sekcja brydża, muzyczna i języka angielskiego. Organizowanych jest także wiele ciekawych wyjazdów po Polsce i zagranicę. Żywiecki Uniwersytet Trzeciego Wieku może pochwalić się między innymi wyróżnieniem za swoją działalność w konkursie województwa śląskiego „Ambasador Srebrnego Pokolenia” w grudniu 2017 roku.

Obecnie zarząd stowarzyszenia ŻUTW tworzą: Krystyna Gasparska (prezes), Irena Wydra (wiceprezes), Halina Targosz (sekretarz), Anna Łasut (skarbnik) oraz Lucyna Ciszek, Bogusława Dziergas i Zofia Szumańska (członkowie). Z kolei skład Komisji Rewizyjnej tworzą: Danuta Wilk, Kazimierz Parasyn i Stanisław Wojtas.”

Autor: Paweł Szczotka

Źródło: www.beskidzka24.pl

Sanktuaria maryjne w krajach muzułmańskich

niedziela, 6.08.2017

Obecność sanktuariów maryjnych w krajach muzułmańskich jest wynikiem nie tylko przeobrażeń historycznych, których podłożem była ekspansja islamu na obszary dominacji chrześcijańskiego obrządku, ale także cześć, jaką odbiera sama Maryja, głównie u perskich szyitów. Zgodnie z wiarą muzułmanów należy ona do czterech niezrównanych kobiet islamu obok Asiji, córki faraona i przybranej matki Mojżesza, Chadżidży, pierwszej żony Mahometa i jego córki Fatimy, będącej obecnie najważniejszą kobietą islamu. W odróżnieniu od nich Marjam, jak nazywają Maryję Arabowie, jest dziewicą, która w niezwykły sposób poczęła bez udziału mężczyzny proroka Isę, czyli Jezusa. Jej postawa pełna posłuszeństwa Bogu uważana jest przez islam za najwyższy wzór wiary i oddania, dlatego ich zdaniem po skończeniu świata rządzić będzie rajem i kierować orszakiem dziewic podporządkowanych Allahowi. Kult Marjam stanowi niewątpliwie część wspólnego chrześcijańsko-islamskiego dziedzictwa Bliskiego Wschodu i tam przede wszystkim ma swoje korzenie. Wyraża go nie tylko niespotykana u muzułmanów cześć dla ikony, widzialnego wizerunku ludzkiej sylwetki, ale także choćby różańcowa modlitwa, mantryczna wiązanka powtarzanych wersetów i wezwań przede wszystkim ku czci Boga. W rozlicznych sanktuariach Bliskiego Wschodu przechowano tradycję wspomnianych religijnych związków, co niewątpliwie przyczyniło się do trwałości tych miejsc kultu. Najwięcej jest ich zlokalizowanych w tzw. złotym trójkącie .między Libanem, Syrią i Jordanią. Na terenie Libanu do najważniejszych sanktuariów należy Harissa niedaleko Bejrutu. To położone nad miastem Dżunija wzniesienie już we wczesnym średniowieczu posiadało niewielką świątynię ku czci Maryi. W XIX wieku pod wpływem francuskich misjonarzy rozwinął się tu kult Niepokalanego Poczęcia, co zaowocowało jubileuszową fundacją posągu w 1904 roku przez maronickiego patriarchę Eliasa Hoayeka. Figura Maryi została postawiona na skalnym cokole, który w swoim wnętrzu skrywa kaplicę. Po 100 stopniach schodów wierni dostają się do podstawy monumentu, aby umieścić w jego zakamarkach osobiste intencje modlitewne. Obok posagu wznosi się powstała w latach 60. XX wieku bazylika pod wezwaniem św. Pawła, gdzie znajduje się cedrowa figurka Maryi z różańcem. Peregrynowała ona w intencji pokoju po całym Libanie w 1954 roku w stulecie ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu, docierając od 426 miejscowości i łącząc wyznawców różnych wschodnich denominacji: maronitów, melchitów, syriaków i Ormian oraz muzułmanów. Wspomnienie tego integracyjnego wydarzenia stało za decyzją miejscowego parlamentu w 1994 roku, aby Maryję z Harissy uznać za Panią Libanu. W święto narodowe 25 marca każdego roku odbywa się ogólnonarodowa pielgrzymka do sanktuarium, w której biorą udział przedstawiciele wszystkich lokalnych religii. Liczbę pielgrzymów nawiedzających to miejsce oblicza się na 2 mln rokrocznie. Obok Harissy najważniejszym miejscem kultu maryjnego w Libanie, pamiętającym jeszcze czasy wczesnochrześcijańskie, jest wzgórze Mantara koło wioski Maghdouché na drodze z Tyru do Sydonu. Zgodnie z miejscową legendą w zlokalizowanej na szczycie wzniesienia grocie oczekiwała Maryja na wizytę Jezusa, który w pobliżu przebywał z uczniami i wyrzucał złe duchy. W odniesieniu do tych podań cesarzowa Helena w 324 roku zlikwidowała lokalny kult bogini Astarte, wnosząc do groty ikonę maryjną i liturgiczne naczynia. Obok w ten sposób powstałej kaplicy zbudowała wieżę ku czci Maryi, ale zawaliła się ona w 550 roku pod wpływem trzęsienia ziemi. Wiernych wygnały najazdy muzułmańskie, dlatego dopiero pod koniec XIII wieku król Francji Ludwik IX Święty kolonizował na nowo osadę i odbudował wieżę. Grotę ze świętą ikoną odkrył zaś młody pasterz 8 września 1721 roku podążając za kozą, która wpadła w niezabezpieczony otwór. Sanktuarium zaczęły nawiedzać rzesze pielgrzymów, głównie kobiet, po cudach, jakie miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku. Z tego względu melchici jako opiekunowie miejsca wznieśli świątynię i nową wieżę z brązowym posagiem Maryi Matki Oczekiwania na szczycie. Obecnie do Maghdouché przybywa 800 tys. wiernych różnych wyznań, głównie na uroczystości 8 września, kiedy kobiety modlą się o płodność i szczęśliwe rozwiązanie.W pobliskiej Syrii na południowych stokach Antylibanu w Saidnaya położony jest żeński klasztor „Naszej Pani”, należący do Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, tzw. jakobitów. Założył go w 547 roku cesarz Justynian I Wielki, który podczas kampanii przeciw Persji przechodził ze swą armią przez Syrię. Zgodnie z legendą polując, dotarł w pogoni za zwierzyną na szczyt wzgórza, gdzie łania przybrała postać Matki Boskiej. Poleciła Ona cesarzowi zbudować w tym miejscu klasztor, wskazała również źródło świeżej wody, bardzo potrzebnej cesarskim żołnierzom. Jednym z najcenniejszych skarbów klasztoru jest znajdująca się w ciemnej kaplicy, udostępnionej dla zwiedzających, ikona Matki Bożej, której autorstwo legenda przypisuje świętemu Łukaszowi Ewangeliście. Zgodnie z podaniem ikona trafiła do klasztoru w końcu VIII wieku, gdy ksieni Marina poleciła egipskiemu zakonnikowi Teodorowi zakup ikony w Jerozolimie. Ten otrzymał ją w cudowny sposób w chwili, gdy zrezygnowany wracał do Syrii bez obrazu. Pierś Maryi na ikonie wydziela bezbarwną oliwę podobną do mleka, która ma właściwości lecznicze. W średniowieczu służyła ona kobietom cierpiącym na bezpłodność i była przedmiotem obrotu handlowego m.in. prowadzonego przez templariuszy. Oliwy z Saidnaya używała też druga żona Mieszka I, Oda saska, aby odsunąć klątwę bezpłodności od piastowskiego rodu za jej porwanie z klasztoru. Wzrost liczby pielgrzymów datuje się od pierwszej ćwierci XX wieku, gdy zanotowano większą liczbę cudów w związku z trzęsieniem ziemi i plagą chorób zakaźnych. Licznie klasztor nawiedzają muzułmanie w piątkowe popołudnia, aby prosić o płodność i uzdrowienie, głownie z chorób oczu. Około 50 miejscowych mniszek utrzymuje się z lecznictwa, pisania ikon i produkcji świec. Siostry musiały opuścić zbombardowany w 2013 roku klasztor, aby uchronić się do ISIS. Dzięki wsparciu patriarchy Damaszku powróciły w 2015 roku, służąc miejscowej ludności pomocą w odbudowie.Syria to także kraj objawień maryjnych, z których najsłynniejsze dotyczą Soufanieh, dzielnicy Damaszku zamieszkałej przez melchitów. 22 listopada 1982 roku 18-letnia Myrna Nazzour modląc się z dwoma koleżankami: muzułmanką i prawosławną o zdrowie chorej przyjaciółki Layli doznała daru wydzielania leczniczej oliwy. Dzięki niej pomazana cudowną substancją koleżanka wyzdrowiała. 27 listopada z obrazu Matki Bożej, który przywiózł z Bułgarii jej prawosławny mąż Mikołaj, zaczęła także wydzielać się oliwa. Cudownym zjawiskom towarzyszyło objawienie Maryi, która wizjonerce poleciła modlić się o pokój i jedność chrześcijan. 26 października 1983 roku Myrna otrzymała też stygmaty. Będą one pojawiać się na ciele Syryjki co pewien czas, głównie w okresie Wielkiego Postu. Objawienia uznane przez wszystkie miejscowe Kościoły w 1987 roku staną się też okazją do wysunięcia postulatów wspólnego świętowania Wielkanocy przez obrządek wschodni i zachodni chrześcijaństwa. Będą elementem integracji wyznawców wszystkich religii chrześcijańskich oraz islamu, bo pielgrzymi licznie nawiedzają dom Myrny, by modlić się o pokój i jedność.

 

 

Najpiękniejsze zakątki Czech – wycieczka

sobota, 5.08.2017

Stało się już tradycją naszego uniwersytetu, że w czerwcu wyruszamy na kilkudniową wycieczkę. Tym razem zapadła decyzja, że jedziemy do Czech.
W pierwszym dniu zaraz po przyjeździe do Czech wyruszyliśmy na szlak na terenie Ardspaskiego Skalnego Miasta. Jest to największy w Czechach kompleks różnorodnych skalnych form skupionych w pobliżu siebie i oddzielonych wąskimi rozpadlinami. To wspaniałe dzieło przyrody zawdzięczamy zjawisku erozji.
Teren podlega ścisłej ochronie, jako Rezerwat Przyrody Adršpašsko-Teplické Skały.

Sprawozdanie z wycieczki 27.05.17 do Nadleśnictwa w Ujsołach

niedziela, 11.06.2017

Dnia 27.05.17 Sekcja przyrodniczo-ogrodnicza odwiedziła nadleśnictwo Ujsoły. Towarzyszył nam leśniczy Pan Wojciech Mrowiec.
Naszą wycieczkę rozpoczęliśmy od przejazdu do Złatnej -Huty, gdzie mogliśmy zobaczyć ruiny pieca wapiennego.Dowiedzieliśmy się również jak intensywny rozwój przemysłu za czasów Habsburgów wpłynął na lasy Beskidu żywieckiego.W Złatnej zaobserwowaliśmy kwitnące storczyki  w obrębie powierzchniowego pomnika przyrody.
Podziwialiśmy zabudowę potoku Bystra.Następnie udaliśmy się do kapliczki  i źródełka z wodami siarkowodorowymi w dolinie śmierdzącego Potoku. W tym też miejscu dyskutowaliśmy o problemie klęsk żywiołowych w lasach na przykładzie występujących tam wiatrołomów.Dalsza część wycieczki wiodła do Soblówki.
Tam też udaliśmy się na spacer. do lasu, gdzie  podziwialiśmy bogactwo roślinności runa leśnego / żywiec gruczołowaty, żywiec cebulkowy, czworolist pospolity, dąbrówkę rozłogową i różne gatunki paproci.Nasze rozważania w tym miejscu dotyczyły szkód spowodowanych przez zwierzynę w lasach i metod ich zapobiegania.Tam też zaobserwowaliśmy ciekawe formy porostów z zarodnikami występujące na martwym drzewie.Po drodze mogliśmy również zobaczyć jak wygląda i czym się różni naturalnie i sztuczne odnowienie lasu /wykorzystanie naturalnego obsiewu i sadzenie/ Nasza uwagę przykuły olbrzymie jodły i świerki w około 170 -letnim drzewostanie nasiennym.
Na zakończenie tego wspaniałego spotkania z lasem i jego darami było ognisko z kiełbaskami i smaczną drożdżówką.

 

Nagrody za bioróżnorodność

piątek, 10.06.2016

W dniach 7-8 czerwca 2016r. odbyła się konferencja podsumowująca program „Bioróżnorodność to także MY” w Nieborowie koło Łowicza. Organizatorem programu i konferencji była Fundacja „Ziemia i ludzie” pod przewodnictwem wiceprezesa p. Eweliny Skoczeń. Celem konferencji było podsumowanie projektu „Bioróżnorodność to także MY”, który był realizowany w latach 2014 -2016 w UTW na terenie całej Polski.

W końcowej fazie oceniono 50 uniwersytetów – wśród nich był nasz Żywiecki UTW, który cyklicznie przeprowadził wiele wykładów i zajęć z udziałem naszych słuchaczy oraz uczniów Szkoły podstawowej nr 3 i przedszkolaków. Liderkami konkursu były Bogusława Dziergas, Irena Wydra, Anna Gryga (nauczycielka w Szkole nr 3), bibliotekarka Maria Ponikwia i Kazimiera Gnylewicz.

Fundacja nagrodziła 3 najlepsze UTW :
1 miejsce – UTW w Lesznie (nagroda rzeczowa 2000 zł)
2 miejsce – UTW w Żywcu (nagroda rzeczowa 1500 zł)
3 miejsce – UTW w Puławach (nagroda rzeczowa 1000 zł)

Żywiecki UTW na Kazimierzu

czwartek, 28.04.2016

Jeden dzień na krakowskim Kazimierzu.

Pomysł naszej koleżanki Zosi Szumańskiej aby słuchaczom Żywieckiego UTW zaproponować całodniowy wyjazd na krakowski Kazimierz był znakomity i chętnych nie trzeba było szukać. Pogoda dopisała, po zimnym poranku (księżyc w nocy był w pełni) wszyscy chętnie ogrzewali się w wiosennym słońcu na placu Bohaterów Getta oczekując na przewodniczkę. Chcę tu opisać moje wrażenia z tej całodniowej wycieczki jako siedem przystanków na swoistej trasie pamięci.

Czy jedzenie może być lekiem ?

piątek, 2.05.2014

7 dolegliwości na które lekiem jest jedzenie

Bardzo często słyszymy, że jedzenie szkodzi: figurze, zdrowiu, samopoczuciu. Ale oczywiście nie dotyczy to każdego typu pożywienia. Istnieją dolegliwości, na które idealnym lekiem nie jest kolejna tabletka, ale kilka kęsów właściwego posiłku.

1. Zły nastrój: słodkie ziemniaki
Gdy jesteś w tak zwanym psychicznym dołku, masz nieodpartą chęć sięgnięcia po ciastka, cukierki lub inne słodycze, spróbuj się przełamać i zamiast nich przygotuj sobie słodkie ziemniaki. Brzmi nieco abstrakcyjnie? Być może nie wiesz, że są one jednym z najlepszych źródeł węglowodanów, które powodują, że poziom serotoniny, zwanej hormonem szczęścia, wzrasta w organizmie już w ciągu kilku minut po ich zjedzeniu. A dzięki błonnikowi zawartemu w słodkich ziemniakach, węglowodany nie zachowają się tak, jak w przypadku słodyczy, kiedy poziom cukru (a więc i „szczęścia”) we krwi gwałtownie wzrasta, ale równie szybko opada, pozostawiając po sobie ogromną ochotę na zjedzenie kolejnych słodkich przekąsek. Słodkie ziemniaki spowodują, że kiedy już odzyskasz nastrój, nie odkryjesz nagle, że w pasie przybyło ci kilka centymetrów. A stanie się tak na pewno, jeśli na poprawę humoru będziesz stosować czekoladę, masło orzechowe lub inne słodkości.

2. Nie możesz spać: hummus
Głównym składnikiem hummusu, czyli pasty niezwykle popularnej w kuchni żydowskiej i arabskiej, jest ciecierzyca. Zawiera ona spore ilości białka, minerałów (fosfor, potas, żelazo) i witamin (zwłaszcza z grupy B). Ale oprócz tego zawiera także tryptofan – aminokwas, który bierze udział w syntezie melatoniny. Hormon ten odpowiada m.in. za spokojny sen, ułatwia zasypianie, a także poprawia nastrój, stymuluje odczuwanie głodu i podwyższa poziom wytrzymałości na ból. Tak więc kilka łyżeczek hummusu wieczorem (można go jeść np. z warzywami) ułatwi zaśnięcie i sprawi, że spokojnie prześpimy całą noc.

Wróżby i zabawy andrzejkowe

niedziela, 1.12.2013

WRÓŻBY I ZABAWY ANDRZEJKOWE

       26 listopada  2013 r. sekcja kulturalna działająca przy Żywieckim Uniwersytecie 3 Wieku zorganizowała dla dzieci grupy „O” Szkoły Podstawowej Nr 3 w Żywcu „Dzień Andrzejkowych wróżb i zabaw”. Wchodzące do biblioteki dzieci zostały powitane nie tylko przez kolorowe książki, ale ku ich zdziwieniu przez Szeherezadę, wróżkę, czarnoksiężnika i wesołego kominiarza, który przynosił szczęście nie tylko po chwyceniu się za guzik. Kominiarz zaskoczonym dzieciom rozdał czarodziejskie okulary wprowadzając je w nastrój pełen magii i ciekawych zabaw.

Zdjęcia z tej imprezy są na tej stronie w zakładce Galeria zdjęć/ Andrzejki 2013

Spotkanie w Nickulinie – X 2013

niedziela, 20.10.2013

Jeżeli można gdzieś w Beskidach spotkać nie skażone piętnem cywilizacji piękno przyrody, to znajdziesz je właśnie w dolinie rzeczki Nickuliny. Nickulina to uroczy przysiółek Rajczy, położona między stokami Suchej Góry aż do Kiczory. Zdjęcia z tej imprezy są na tej stronie w zakładce Galeria zdjęć/ Kolorowa Nickulina 2013

Ciągnie się na długości 3,5 km wzdłuż potoku. Nazwa przysiółka wywodzi się od łowów. Zwierzyny było wtedy dużo,  myśliwi polowali i „nic nie ukuli” (nie upolowali) – stąd Nickulina. Poza piękną doliną zamieszkałe są też polany: Basiówka, Gruszkowa, Kowalówka, Cycońki  i Madejczyki.

Po raz drugi członkowie Żywieckiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku zorganizowali w dniach 11-12 października 2013 roku wyjazd naukowo-integracyjny. Szkolne Schronisko Młodzieżowe to nie tylko baza noclegowa, ale przede wszystkim świetnie zorganizowany Ośrodek Edukacji Ekologicznej.

Wielkanocne zwyczaje

czwartek, 28.03.2013

Powoli kończy się długa zima, nadchodzi wreszcie wiosna, a wraz z nią radosne święta, Święta Wielkiej Nocy. Tradycje związane z nimi są bardzo różne, o czym przekonałam się przeprowadzając wśród moich znajomych małą sondę. Tradycje chrześcijańskie mieszają się z tradycjami pogańskimi, a wpływ mediów, brak czasu, pośpiech, przemieszczanie się miedzy regionami, wszystko to powoduje, że tradycje się mieszają i upodobniają do siebie.

Żywiecki UTW w Rajczy-Nickulinie.

poniedziałek, 21.01.2013

Po uroczystej inauguracji i ciekawym wykładzie p. Wacława Zyzaka pt. „Rozwój zrównoważony, a ochrona środowiska” nadszedł czas na wyjazd dydaktyczno-integracyjny do Ośrodka Edukacji Ekologicznej w Rajczy-Nickulinie.

Przed południem zakwaterowaliśmy się w dowolnie wybranych przez nas pokojach. Potem pani Asia (pracownik ośrodka i przewodnik beskidzki) poprowadziła nas na dydaktyczny spacer.

Galeria zdjęć

SOBLÓKA – 04.09.2021r

(24 zdjęć.)

zobacz

  Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z naszego wypadu w góry                                                                                                   Zabawy edukacyjne w lesie                                                                                               … Czytaj dalej

Na Rudzy – 28.06.2021r

(15 zdjęć.)

zobacz

Dzisiejsza wyprawa sekcji historycznej na Rudzę pod przewodnictwem kustosza Muzeum Miejskiego w Żywcu mgr Doroty Firlej. poznaliśmy historie wspaniałego KOŚCIOŁA pw. ŚW. KRZYŻA, który poświęcono w 1428r.